کودک شما هم هنگام جدایی دچار اضطراب می شود؟ (1)
نویسنده / مترجم: گروه آموزش فرفرک
تاریخ درج مطلب: 1395/09/14         
امتیاز خوانندگان به این مقاله: 
 (0​از5)

«پدر و مادر «هستی» هر دو کارمند بودند و از صبح تا بعدازظهر نمی توانستند در کنار او باشند و مجبور بودند او را به مهد کودک ببرند اما از دو سال پیش که تصمیم به این کار گرفتند، چندان موفق نبودند چون او هر روز صبح گریه می کرد و نمی خواست به مهد برود. وقتی هم می رفت چندان در فعالیت های مهد کودک مشارکت نمی کرد.

 این درحالی بود که مربیان مهد معتقد بودند او بچه باهوشی است و اگر بخواهد بهتر از خیلی بچه های دیگر عمل می کند. هستی تا سه سالگی پیش مادربزرگش بزرگ شده بود و به قول پدر، مادربزرگ او را خیلی لوس کرده بود چرا که همه خواسته های او را برآورده می کرد. مادر و پدر هستی خیلی نگران بودند چون حتی در یک کلاس نقاشی که عصرها همراه مادر می رفت فقط در صورتی حاضر بود سر کلاس بنشیند که مادر هم با او سر کلاس برود.»

هستی نمونه ای از کودکانی است که با اضطراب شدیدی در جدا شدن از اطرافیان نزدیک خود روبرو هستند. واقعیت آن است که جدایی از کسانی که به آنها احساسی داریم برای هر کس و در هر سنی که باشد تجربه آسانی نیست. همه ما کم و بیش در طول زندگی تجاربی از این دست داشته ایم؛ تجاربی که گاه سخت و دردناک و البته شاید در عین حال متحول کننده  بوده، اما تصویر آشنایی برای بسیاری از ما حداقل تا سال های نه چندان دور، اشک ها و لبخندهای کودکان در آغاز مدرسه بوده است.

عده ای از بچه ها که تا روزهای قبل با شور و شوق فراوان کیف و لباس تهیه کرده اند در لحظه جدا شدن از والدین دچار ترس و دلهره وصف ناشدنی می شوند؛ به پدر یا مادر می چسبند، گریه می کنند، حاضر نیستند از او جدا شوند و اگر هم جدا شوند گرفته و غمگین در کلاس می نشینند و البته بعضی هم مثل همکلاسی سال اول دبستان من از کلاس و مدرسه فرار می کنند.

اگرچه در سال های اخیر با وجود مدارس پیش دبستانی شیوع این موارد کمی کمتر شده است، اما همچنان به عنوان یکی از شکایت های رایج والدین مطرح است. بررسی جدی تر این موضوع  شاید باعث شود تا دیگر امتناع کودکان و نوجوانان از مدرسه را تنها دلیل تنبلی و بهانه گیری آنان ندانیم. شاید پای اضطراب و دلهره ای جدی در میان باشد.

مطلب پیشنهادی: با دل نگرانی ها و اضطراب فرزند خود چه می کنید؟!

تعریف اضطراب جدایی

اضطراب به خودی خود پدیده ای سالم و طبیعی است که در روند رشد همه ما اتفاق می افتدو فقط زمانی از آن به عنوان اختلال یاد می کنیم که در یک سن نامتناسب و نیز شدید باشد. همه بچه ها در حدود هشت الی نه ماهگی به بعد به اصطلاح «غریبی می کنند» یعنی با دیدن افرادی که برای آنها آشنا نیستند، گریه می کنند کهگاهی آنقدر شدید است که والدین را عصبی می کند اما در حقیقت این علامت در کودکان نشانه مرحله ای طبیعی از رشد کودک است و علامت اینکه آنها توانسته اند میان مراقبان خود و سایرین تمایز قائل شوند.

همراهی والدین با کودک در این مرحله به او کمک می کند با اطمینان قابل توجهی از این مرحله حساس رشدی عبور کند. در حالت معمولی این اضطراب طبیعی کودک در حدود هجده ماهگی بسیار کم می شود و واکنش های خفیف تری در برابر روبرو شدن با غریبه ها نشان می دهد. والدینی که از لحاظ کمی و کیفی حضور کافی دارند و احساس ترس و اضطراب کودک را در این سن می پذیرند و با در آغوش گرفتن و موجه و طبیعی جلوه دادن احساس او حمایت می کنند به گذر از این مرحله کمک خواهند کرد و بالعکس والدینی که در برابر این بی تابی و بی قراری دستپاچه و عصبی می شوند و با خشونت رفتار می کنند یا بالعکس به حمایت بیش از حد از کودک اقدام می کنند و اجازه رویارویی تدریجی کودک با اطرافیان را به او نمی دهند، گذر کودک از این مرحله را سخت می کنند. در این صورت کودک به نوعی در این ترس و اضطراب باقی می ماند، حالتی که شکل شدت یافته آن اختلال اضطراب جدایی نامیده می شود.

 

نظریه دلبستگی

بالبی، نظریه پرداز معروف در زمینه رشد کودک، رابطه عاطفی عمیق به ویژه بین مادر و کودک را دلبستگی می نامد که البته آن را می توان به هر رابطه عمیق بین دو فرد که برای یکدیگر مهم هستند تا حدی تعمیم داد. بر این اساس دو نوع مهم دلبستگی ایمن و ناایمنی ممکن است در کودک شکل بگیرد. در دلبستگی ایمن کودک دنیای پیرامون خود را پیش بینی پذیر، امن، حمایت کننده و آرامش بخش می داند که در واقع ناشی از تجربه ای است که با اولین مراقبین زندگی خود (به ویژه پدر و مادر) داشته است. مراقبینی که این حمایتگری و توجه به موقع و کافی به نیازهای او را نشان داده اند. شرایط برعکس این حالت یعنی مراقبینی که به نیازهای کودک توجه کافی ندارند یا فقط هر وقت که خودشان آماده و سرحال باشند به کودک توجه می کنند و باعث می شوند کودک تصور کند دنیا چندان یا شاید اصلا قابل اتکا و قابل پیش بینی نیست و در این صورت یا به طور کلی نسبت به بزرگترهای خود بی تفاوت و بی احساس می شوند یا همیشه برای نگه داشتن آنچه از نظر آنها در هر لحظه ممکن است از دست برود مصرانه تلاش کنند. همان حالتی که در اختلال اضطراب جدایی نیز می بینیم. نظریه پردازان دلبستگی معتقدند این الگوهای دلبستگی ایمن و ناایمن، که در نوزادی و کودکی پایه گذاری می شود، به نوعی در همه رابطه های بعدی فرد در نوجوانی و بزرگسالی تقریبا به شکل مشابهی تکرار می شود.

منبع: مجله سپید دانایی، www.akairan.com

​​

امتیاز بدهید
به اين مقاله امتیاز بدهید
نظرات کاربران
ارسال نظر
خبرنامه
کتاب

مطالب اخیر

فرزند شما هم خیلی سوال می پرسد؟!

کودکان دائم در حال یادگیری و مشاهده ی محیط اطرافشان هستند و زمان حال را درک می کنند . آنها دوست دارند درباره ی محیط اطرافشان اطلاعات به دست آورند، به همین دلیل دائم سوال می پرسند و زیاد حرف می زنند . بچه ها فکر می کنند که والدینشان پاسخ همه ی سوالات آنها را می دانند ، به همین دلیل از آنها می پرسند ، آنها احساس می کنند که هر چیزی علتی دارد و آنها می توانند با سوال پرسیدن به مسائل مختلف پی ببرند ...

چیز کیک با پنیر خامه ای

پنیر خامه ای "کیبی" برای تهیه چیز کیک به عنوان ماده اصلی آن مرجع معتبری است. پیشنهاد می کنیم در این مطلب همرا ما باشید تا بتوانید یک دسر ساده و البته خوشمزه با پنیرهای کیبی برای فرزندتان در خانه درست کنید.

وقتی والدین در مورد روش تربیتی فرزندشان توافق ندارند

گاهی والدین روش های متفاوتی دارند که لزوما چیز بدی نیست چون به آنها اجازه می دهد کامل کننده ی رفتار یکدیگر باشند و تا جایی که ارزش های نسبی قوانین زندگی آنها یکی باشد (احترام، آداب غذا خوردن، ساعت خواب و ...) کودک می تواند خود را سازگار کند و توافق کردن را بیشتر یاد می گیرد...

ترسیم برای کودکان 4 تا 6 سال (2)

با دنبال کردن نقاط روی خط کودکان یاد می گیرند مداد خود را هدایت کنند. فراموش نکنیم انتظار نمی رود همه نقاط به طور دقیق به یکدیگر وصل شوند، گاهی نیز ممکن است حرکت دست کودک مداد را از روی خط منحرف کند اما در وهله اول مهم این است که جهت حرکت مداد برای تعقیب خط درست باشد...

برای پرورش مهارت گفتاری و کلامی بچه ها این بازی را انجام دهید

توانایی گفتار کودک و سخنگویی کودک رشد سریعی دارد. از گذشته های دور، مادران همواره ترفند های مختلفی را برای برقراری ارتباط با کودک خود و تقویت گفتار کودک به کار گرفته اند. صدا های حلقی، صدا درآوردن با زبان و دهان، تق تق کردن، صدا های بوسه، به صدا درآوردن لب ها، بشکن زدن، و هر گونه صدایی که ایجاد ارتباط را دریابد، برای مادر و کودکان تجربه ی دلپذیر و دلپذیری است.

وقتی فرزندمان چیزی خلق می کند چگونه او را همراهی کنیم؟

در این مقاله Winnicott پزشک اطفال و روانکاو انگلیسی به والدین آموزش می دهد تا اگر فرزند خلاقی در خانه دارند چطور از ابداعاتش حمایت کنند و کمک کنند تا این مهارت بزرگ در او پرورش و نهادینه شود. در این مقاله هم همراه ما باشید...

خوشگذرانی با دلبندم: آکواریوم ماهی

دلت میخواد یه آکواریوم با ماهی های کوچولوی رنگی داشته باشی؟ خوب کافیه بسازیش! اینم یه ایده برای بازیافت شیشه های بدون استفاده و شانه های تخم دور انداختنی برای ساخت ماهی و جلبک ها...